ERGUN

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nda (TTK) düzenlenmiş olan ortaklıklar Ticaret Şirketleri ismiyle adlandırılırlar. Bunlar Anonim Şirket, Limited Şirket, Kooperatif, Komandit Şirket ve Kollektif Şirket olmak üzere beş çeşittir. Bu beş çeşit ticaret şirketi arasında uygulamada en sık tercih edilen şirketler ise Anonim Şirket ve Limited Şirkettir. Bu yazımızda, en sık tercih edilen şirketlerden olan anonim şirketin Türkiye Cumhuriyeti’nde kuruluşu ile ilgili bilgilendirme amaçlı içeriklere yer verilmiştir. 

1. Anonim Şirket Nedir

TTK m.329 hükmü uyarınca sermayesi belirli ve paylara bölünmüş olan, borçlarından dolayı yalnız malvarlığıyla sorumlu bulunan ve ortaklarının yalnızca taahhüt etmiş oldukları sermaye paylarını ödemekle şirkete karşı sorumlu oldukları şirketler Anonim Şirket olarak adlandırılırlar. 

Anonim şirketler, 

• Gerçek veya tüzel kişi olması önem arz etmeksizin en az bir ortakla

• Kanunen yasaklanmamış her türlü ekonomik amaç ve konuyu yerine getirmek amacıyla, 

• Tercih edilen sermaye sistemine göre değişkenlik göstermek üzere en az 50.000 Türk lirası esas sermaye veya en az 100.000 Türk lirası kayıtlı sermaye ile

Kurulabilmektedir. 

2. Anonim Şirket Kuruluşu

Yukarıda yer verilmiş olduğu üzere en az bir ortak bulunması, kanunen yasaklanmaması kaydıyla ekonomik kâr elde etme amacı bulunması ve öngörülen asgari sermayeye sahip olması kaydıyla kurulabilen anonim şirketin kuruluşu, TTK m.335 ve devamında yer alan hükümler ve TTK ile tanınan yetki doğrultusunda hazırlanan 27.01.2013 tarihli 2851 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Ticaret Sicili Yönetmeliği (TSY) m.69 – 70 hükümleriyle düzenlenmiştir. 

TTK m.335 hükmü uyarınca anonim şirket kurucu ortak/ların kanuna ve yönetmeliğe uygun şekilde düzenlenmiş esas sözleşme ile sermayenin tamamını şartsız ödemeyi taahüt etmeleri ve anonim şirket kurma iradelerini beyan etmeleriyle kurulabilmektedir. Kuruluş aşamasında dikkat edilmesi gereken en önemli unsurlar esas sözleşme, sermaye ve tescildir. 

1. Esas Sözleşme

Uygulamada şirket sözleşmesi olarak da bilinen esas sözleşme, anonim şirket kuruluşu için zorunlu unsurlar arasında yer alır. Esas sözleşme içeriğinde;

• Şirketin unvanı,

• Şirket merkezinin açık adresi,

• Açıklayıcı şekilde şirketin amaç ve konusu,

• Şirketin sermayesi, sermayenin kaç adet paya bölündüğü ve her bir payın itibari değeri ile kurucu ortakların taahhüt ettikleri sermaye payının ne şekilde ödeneceği,

• Kurucu ortaklara ait pay senetlerinin nama veya hamiline yazılı olacağı hususu ile varsa paylara tanınan imtiyaz ve payın pay sahibi tarafından devredilmesine konulan sınırlamalara ilişkin bilgiler,

• Kurucu pay sahiplerine, yönetim kurulu üyelerine ve eğer varsa üçüncü kişilere şirket kârından sağlanacak menfaatler,

• Yönetim kurulunun kaç kişiden oluşacağı, kurucu yönetim kurulu üyelerine ve kurucu yönetim kurulu üyelerinden hangilerinin imza yetkilisi olduklarına ilişkin bilgiler,

• Şirket genel kurulunun toplantıya çağrı usulüne ve ortakların oy haklarına ilişkin bilgiler,

• Eğer varsa şirketin ne kadar süre ile faaliyet göstermek üzere kurulduğu,

• Şirkete ait ilanların hangi yolla veya hangi platform üzerinden ne şekilde yapılacağı,

• Şirketin hesap döneminin zamanı,

Hususlarına yer verilir. Esas sözleşmenin yazılı şekilde kurucu ortakların tamamı tarafından imzalanması ve bu imzanın noterce onaylanması veya şirketin kurulacağı yer ticaret sicil müdürünün yahut yardımcısının huzurunda yapılması gerekmektedir.  

2. Sermaye

Anonim şirketlerde sermaye olarak esas veya kayıtlı sermaye olmak üzere iki çeşit sermaye sistemi tercih edilebilmektedir. Esas sermaye sisteminde şirketin sermayesi genel kurulun tarafından artırılmadığı veya azaltılmadığı sürece belirlidir. Kayıtlı sermaye sisteminde ise sermayeyi artırma yetkisi genel kurul tarafından belirlenen üst sınırın aşılmaması kaydıyla genel kurul ile birlikte yönetim kuruluna da tanınabilir. 

Şirkete koyulabilecek sermaye konusunda ise uygulamada en sık rastlanan şirket sermayesinin nakdi olarak oluşturulmasıdır. Örnek vermek gerekirse, anonim şirket kurucu pay sahipleri tarafından nakit olarak 50.000 Türk lirası sermaye taahhüt edilmesiyle kurulabilir. Ancak TTK m.127 hükmü ile ticaret şirketlerine nakdi sermaye dışında maddi değere sahip, değerlenebilen ve devredilebilen bir kısım varlığın da sermaye olarak konulabilmesi düzenlenmiştir. TTK m.127 hükmüne göre;

• Para, alacak, kıymetli evrak ve sermaye şirketlerine ait paylar,

• Fikrî mülkiyet hakları,

• Taşınırlar ve her çeşit taşınmaz,

• Taşınır ve taşınmazların faydalanma ve kullanma hakları,

• Ticari işletmeler,

• Haklı olarak kullanılan devredilebilir elektronik ortamlar, alanlar, adlar ve işaretler gibi değerler,

• Maden ruhsatnameleri ve bunun gibi ekonomik değeri olan diğer haklar,

• Devrolunabilen ve nakden değerlendirilebilen her türlü değer

Anonim şirketlere sermaye olarak konulabilecektir. Ancak bu varlıkların anonim şirkete sermaye olarak konulması, nakdi sermaye ile kuruluşa kıyasen bir kısım silsilenin yerine getirilmesini gerektiren daha zahmetli bir kuruluş yöntemidir. 

TSY m.69/1 (d), (e), (f), ve (g) hükümleri uyarınca konulan ayni sermaye ile kuruluş sırasında devralınacak işletmeler ve ayni varlıkların değerinin tespitine ilişkin mahkemece atanan bilirkişi tarafından hazırlanmış değerleme raporları, konulan ayni sermaye üzerinde herhangi bir sınırlamanın olmadığına dair ilgili sicilden alınacak yazı, ayni sermaye olarak konulan taşınmazın, fikri mülkiyet haklarının ve diğer değerlerin kayıtlı bulundukları sicillere şerh verildiğini gösteren belge ve ayni varlıkların ve işletmenin devir alınmasına ilişkin olanlar da dâhil olmak üzere, kurulmakta olan şirket ile kurucular ve diğer kişilerle yapılan ve kuruluşla ilgili olan sözleşmelerin de kuruluş aşamasında hazırlanması ve ibraz edilmesi gerekmektedir. 

3. Kurucu Ortaklar ve Yönetim Kurulu

Hem gerçek hem de tüzel kişiler anonim şirket ortağı ve yönetim kurulu üyesi olabilme imkânına sahiplerdir. Ancak bir tüzel kişinin başka bir anonim şirket yönetim kurulu üyeliğine kuruluş ile birlikte atanması halinde, kurucu yönetim kuruluna atanan tüzel kişi tarafından tüzel kişiyi atandığı yönetim kurulunda temsil etmek üzere bir gerçek kişi belirlenmesi ve bu gerçek kişiye ait bilgilerin de kuruluş ile birlikte tescil edilmesi gerekmektedir. 

Bu işlem ile birlikte kuruluş aşamasında yönetim kurulu üyesi olarak başka bir tüzel kişi atanabilecek, ancak atanacak olan tüzel kişi adına hareket etmeye yetkili bir gerçek kişi tayin edilecektir. 

4. Tescil

Anonim şirket kuruluşunda yer alan son aşama ise, şirket kuruluşunun şirketin kurulduğu yer ticaret sicil müdürlüğü tarafından tescil edilmesidir. Yukarıda yer alan içerikte esas sözleşme ve gerekli ek belgelerin sağlanması ile birlikte şirketin kurulacağı yer ticaret sicil müdürlüğüne yapılan başvuru üzerine şirketin kuruluşu müdürlük tarafından tescil ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde ilan edilir.

3. Sonuç

• Türkiye Cumhuriyeti’nde anonim şirket kuruluşu gerçekleştirmek için öncelikle şirketin kurulacağı yerde bir şirket merkezi belirlenmelidir. 

• Sonrasında şirket sermayesinin ne kadar olacağı ve ne şekilde ödeneceği belirlenmelidir. Eğer ayni sermaye tercih edilecekse şirketin kurulacağı yerde yetkili olan asliye ticaret mahkemesinden ayni sermayeye ilişkin değer tespiti raporu alınması gerekmektedir. 

• Eğer şirketin kuruluşu ile birlikte atanacak yönetim kurulunda tüzel kişi bulunmakta ise atanacak olan tüzel kişi adına işlem yapmak üzere bir gerçek kişi tayin edilmelidir.

• Bu bölümde sayılanlar da dâhil olmak üzere yukarıda belirtilen içerikte esas sözleşmenin tüm ortaklar tarafından resmi şekilde imzalanmasına müteakip şirketin kuruluşu, şirketin kurulacağı yer ticaret sicil müdürlüğünde tescil edilir. 

Anonim şirket kuruluş işlemlerinde tecrübeli ve yetkin kadromuzla Ergün Hukuk Bürosu olarak sizlere anonim şirket kuruluşu işlemlerinizde yol göstermekten memnuniyet duyar, detaylı bilgi ve danışmanlık için tarafımızla iletişime geçmenizi rica ederiz.