Türk vatandaşlığı, doğumla veya sonradan olmak üzere iki yolla kazanılır. Türk vatandaşlığının sonradan kazanılmasına ilişkin esaslar, 29/5/2009 tarihli 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda (TVK) düzenlenmiştir.
Türk vatandaşlığı belirli kriterlere göre istisnai olarak ya da genel olarak kazanılabilir
Yabancıların hangi hallerde genel ya da istisnai olarak Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığı başvurusu yapabileceği 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu'nda (TVK) düzenlenmiştir.
Bu yazımızda, taşınmaz alımı yoluyla Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlığına başvuru şartları ve başvurular esnasında dikkat edilmesi gereken hususlara ilişkin bilgilendirme notları ve hukuki ve usulüne uygun başvuruların idare tarafından hukuka ve usule aykırı olarak reddedilmesi durumunda izlenebilecek yollar bulunmaktadır.
Taşınmazın takyidatında (malik zincirinde) yabancılık unsuru olmamalıdır. Taşınmaz şirket adına kayıtlı ise yabancı ortak bulunmamalıdır.
Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olması şartıyla, yeni edinilmiş taşınmaz vatandaşlık başvurusuna konu edilebilir.
Taşınmazı en az beş yıldır elinde bulunduran T.C vatandaşları taşınmazın ‘’Değer Artış Kazanç Vergisi’’nden muaf olur.
Toplam değeri 400.000 USD olacak şekilde birden fazla gayrimenkul alınabilir
Taşınmazı Taşınmaz yoluyla yapılan vatandaşlık başvurusunda aşamalar:
Taşınmaz bedeli (min.400.000 USD) satıcı hesabına banka havalesiyle gelmelidir. Havale dekontu ilgili Tapu Müdürlüğüne ibraz edilmek zorundadır.
Taşınmazın değerlemesi için GEDAŞ (Gayrimenkul Değerleme Anonim Şirketi) uzmanlarınca bağımsız bir değerleme raporu hazırlanır. (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na bağlı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü (TKGM) tarafından yayımlanan 15.02.2019 tarih 2019/1 sayılı genelge ile yabancı uyruklu kişilere artık sadece vatandaşlık başvurusunda değil, aynı zamanda alıcı veya satıcı olarak taraf oldukları tüm satış işlemlerinde de ‘Gayrimenkul Değerleme Raporu’ alınması zorunluluğu getirilmiştir.)
DAB (Döviz alım belgesi) alıcı veya satıcının şahsi hesabından başvuru tarihinde Merkez Bankası kur dalgalanmaları göz önüne alınarak 40.000 USD’nin üzerinde bir meblağ bozdurulmasında fayda vardır. (Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Hareketleri Genelgesi’nde (“Genelge”) yapılan güncelleme ile 13. madde kapsamında 24 Ocak 2022 tarihinden sonra yabancı gerçek kişilerin alıcı olduğu gayrimenkul satımlarında döviz bozdurma zorunluluğu getirilmiştir.)
Tapu Müdürlüğü aracılığıyla Çevre Şehircilik İl Müdürlüğüne, irtifak hakkı veya kat mülkiyeti devralınacak taşınmaz için ‘’Uygunluk Belgesi’’ başvurusunda bulunulmalıdır.
Satın alınan taşınmazsa ilişkin tapu siciline şerh konulması koşulu aranmaktadır. Taşınmaz alımı yolu ile vatandaşlık kazanmak isteyen yabancı 400.000 Amerikan doları değerini geçen taşınmazı veya taşınmazları için tapu siciline şerh düşerek ilgili taşınmazı üç yıl boyunca satmayacağına dair şerh koymalıdır. Benzer şekilde irtifak hakkı veya kat mülkiyeti devir alınmışsa, tapu siciline şerh düşülerek üç yıl boyunca devir ve terkin yapılmayacağına dair taahhüt şerh düşülmelidir.
Çevre Şehircilik İl Müdürlüğünden ‘’Uygunluk Belgesi’’nin gönderilmesinden sonra, yeni malikin ilgili taşınmazı üç yıl boyunca satmayacağına dair şerh konmalıdır. Benzer şekilde irtifak hakkı veya kat mülkiyeti devir alınmışsa, tapu siciline şerh düşülerek üç yıl boyunca devir ve terkin yapılmayacağına dair taahhüt şerhi düşülmelidir.
SONUÇ: Her ne kadar başvuru şartlarını sağlamak suretiyle usulüne uygun başvuru yapılsa da; oturum izni ve vatandaşlık başvuruları idare tarafından reddedilebilmekte ya da sonradan çeşitli gerekçelerle iptal edilebilmektedir. İdarenin, hukuka ve usule aykırılık içeren kararlarına karşı İdare mahkemesi nezdinde dava açılabileceği unutulmamalıdır.
Kaynakça:
1. İlyas Gölcüklü, Güncel Gelişmeler Işığında Taşınmaz Alımı Yoluyla Türk Vatandaşlığının Kazanılması: Problemler ve Çözüm Önerileri, 2020, İstanbul Üniversitesi Uluslararası Kamu ve Özel Hukuk Bülteni Araştırma Makalesi
2. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü Taşınmaz Değerleme Dairesi Başkanlığı'nın "Yabancıların Taşınmaz Edinimlerinde ve Bazı İşlemlerde Kullanılacak Değerleme Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar" adlı ve 01.03.2024 tarihli genelgesi
3. Yabancıların Gayrimenkul Alımında Döviz Bozdurma Zorunluluğu, 2022, Türkiye Cumhuriyeti Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Tapu ve Kadastro Müdürlüğü
Yorum Yap
E-posta adresiniz yayınlanmayacaktır. Gerekli alanlar * ile işaretlenmiştir.